Związek powstał w 1991 roku w oparciu o przepisy ustawy o samorządzie lokalnym. Statut Związku określa jego podstawowe zadania, którymi są: zaopatrzenie miast i gmin w wodę, odbiór i oczyszczanie ścieków, centralne ogrzewanie, gospodarka odpadami, w tym unieszkodliwianie odpadów komunalnych, utrzymanie porządku i czystości, ochrona środowiska (powietrze atmosferyczne, grunty, lasy, wody podziemne i powierzchniowe), informacja i edukacja ekologiczna społeczności lokalnej w zakres